Günlük yaşantımızın pek çok anında medya iletilerine maruz kalmaktayız. Sokakta rastladığımız ilan panoları, otobüste yanıbaşınızda oturan yolcunun okuduğu gazete ya da dergi, izlediğimiz TV programları, dinlediğimiz radyolar… Her gün yüzlerce, binlerce medya iletisi ile farkında olarak ya da olmayarak içiçeyiz.
Bize ulaşan her bir medya iletisi, gerçeği ne denli yansıtabilir? Dramalar bir yana haberler ya da belgeseller gerçeği birebir bize sunabilir mi? Yoksa her medya iletisinde olduğu gibi bunlar da birer kurmaca örneği değil midir? Hepsinin içinde farklı değerler, ideolojiler yok mudur? Bunların farkında mıyız?
Medyanın bize neyi nasıl gösterdiği ve izleyende ne etki uyandırabileceğini bir film yardımıyla örnekleyelim.
Bu amaçla kullanacağımız film 1999 yılında Roger Michell’in yönettiği Notting Hill. Filmin başrollerindeki Julia Roberts ünlü bir Hollywood yıldızını, Hugh Grant ise İngiltere’de yaşayan bir kitapçıyı canlandırmışlardı.
Filmde iki farklı sekansı büyüteç altına alıp şu soruları cevaplamaya çalışın:
A) Notting Hill’in, Anna’yı bir Hollywood yıldızı olarak gösterdiği açılış sekansı
Mekan: Film, bize nasıl bir mekan sunar? Kullanılan renkler, imgeler nedir? Bunlar sizin üzerinizde nasıl bir etki yaratır?
Müzik: Bu sekansta kullanılan Elvis Costello’nun şarkısı “She”nasıl bir etki yaratır? Müzik, mekan kullanımına ve görüntülere nasıl katkıda bulunur? Şarkı ile Anna nasıl bütünleşir?
Kamera: Kamera, Anna’yı gösterirken nasıl konumlanmıştır? Neden sıklıkla yakın plan çekimler vardır?
Işıklandırma: Açılış sekansında ışıklandırmada dikkatinizi ne çekmektedir? Bu ışıklandırma Anna’nın görüntüsünün size ulaşmasında nasıl bir etki yaratır?
Dergi kapaklarında Anna: Açılış sekansı, Anna’nın fotoğraflarının kullandıldığı dergi kapaklarından bir seçki sunar. Bu seçkinin amacı nedir? Bu seçki, Anna’yı nasıl anlatır size?
B) William’ın Kız Kardeşinin Doğum Günü Partisindeki Yemek Sekansı
Bu bölümde aile üyeleri ve Anna, korkularından, endişerinden bahsederler.
Anna’nın endişe ve korkuları: Anna’nın yaşadığı endişe ve korkuları sıralayınız.
Masadakilerin Anna’ya tepkileri: Yemek masasında bulunan ve Anna’yı dinleyen aile üyelerinin tepkilerini sıralayınız. Bu tepkilerin neden(ler)i ne olabilir?
Karşılaştırma: Yemek sekansındaki Anna ile açılış sekansındaki Anna’yı karşılaştırınız. Bu görüntüler size medyanın iletilerini bize ulaştırmadan önce nasıl kurguladığını gösterir mi? Tartışın.
© Ali Nihat Eken, İstanbul, 2007, alinihatekenblog@yahoo.com
Not 1: Üstteki yazı, Thinking Classroom isimli derginin Nisan 2004 sayısında yayınlanan “Seeing what we look at” isimli makalemden uyarlanmıştır.
Not 2: Medya iletilerinde kişilerin, grupların, olayların, konuların nasıl aktarıldığıyla ilgili hazırladığım “Media Representations” isimli bir İngilizce sunumu dinleyebilirsiniz.
