Murathan Mungan’ın, “Kullanılmış Biletler” isimli kitabının ilk sayfasını okurken çocukluk yıllarıma dönmekten kendimi alamadım. Beni yıllar öncesine götüren ama bugünle de bağlantı kurmama neden olan yazı şöyleydi:

Ortaokul sıralarımdan iki defter anımsıyorum. Biri kırmızı, diğeri lacivert, naylon kapaklı, kenarları beyaz spiral telli iki defter. Birine yerli filmleri, diğerine yabancı filmleri yazıyor, dönemin kimi gazete ve dergilerinden görüp özendiğim gibi filmlere birden beşe kadar “yıldız” veriyordm. Gene onlara özenen görsel bir düzen içinde hazırladığım defeterlerin her bir sayfasında, gördüğüm filmlerin adı, oyuncuları, yönetmeni, senaristi, görüntü yönetmeni ve konusu yer alıyor, altlarına da gazete ve dergilerde okuduklarımdan öğrendiğim “bir eleştirmen üslubuyla” film hakkındaki görüşlerimi belirtiyordum. Galiba sinemayla ilgili olarak, ilk düzenli yazılarım onlardır. Sinema üzerine “yazarak düşünmeye” onlarla başladım; seyrettiklerimi anlamada ve anlamlandırmada, o zamanlar adını koymamış olsam da, “film okuması”na giden yolu bana onlar açmıştır. Seyrettiğimi anımsamanın, gördüklerini bir kez daha gözden geçirmenin, ilk seyir anında gözünden kaçanları, düşünürken yakalamanın tadına ilk o yazılar sayesinde vardım. Anlamlandırmada, adlandırmada yazmanın ve yazının gücünü keşfettim. Gördüklerimizin ancak düşündükçe “görülür” olduklarını böyle öğrendim.

Murathan Mungan’ın bahsettiği bu defterleri çocukken, gençken pek çoğumuzun oluşturduğuna, ama Mungan’ın da başına geldiği gibi, bir şekilde onları kaybettiğimize eminim. Mungan’ın eklediği üzere “Sonradan kaç kitap yazsanız da, ilk gençliğin bazı defterlerini geri getiremiyorsunuz.”

Bu defterlerden benim de çok oldu. “TV’de7 Gün” dergisine özenerek hazırladığım bir TV defterini hatırlıyorum. İçeriğini ne büyük heyecanla oluştururdum. Program listeleri yapar, bunları haftanın her gününe dikkatle yerleştirirdim. Heidi, Şeker Kız Candy, Pilli Bebek, Uzay Yolu… hepsi gelir defterimin sayfalarına konardı.

Başka defterlerim de oldu elbette. Elvis Presley‘in öldüğü günlerde onu bir şarkıcı ve idol olarak fazla tanımamama rağmen bir Elvis Presley defteri oluşturmuş; defteri oluştururken Elvis’i tanımıştım.

Defter yerine kaset kullandığım dönemler de olmuştu. Örneğin, DJ’liğe, sunuculuğa merak sardığım sıralarda evimizde Schaub-Lorenz marka bir kasetçalar vardı. Lübnan’dan yayın yapan Monte Carlo radyosundaki adını bilmediğim ama hayran olduğum DJ’in program saati geldiğinde radyomu kasetçaların yanına yerleştirir, onun çaldığı müzikleri kasete çeker, şarkı aralarında da ben konuşurdum.

Geriye dönüp bakıldığında bu çocuksu oyunlar, o anki ve sonraki hayatımızı anlamlandırmada ne önemli roller üstlenmişlerdir. Önceleri sadece gazete dergi küpürü keserek oluşturduğum dergiler, daha sonra kendimden daha çok şey kattığım defterler haline gelmiş, lise yıllarında Adana’daki Ekspres isimli yerel gazetedeki bir kaç yazıya, üniversite döneminde Siyah Beyaz’daki sinema yazılarına dönüşüvermişti. Monte Carlo radyosundan yaptığım kayıtlar ise yıllar sonra beni Ankara Polis Radyosu, Radyo C, Radyo ODTÜ ve Radyo Vizyon’daki programlarıma yöneltmişti. İnternet ile tanışmamın ardından da oluşturduğum ya da katkıda bulunduğum bir kaç site ve bu blog, aslında çocuk benin , hala çocuk ben olarak, defterlerini korumak istediğinin bir kanıtı değil midir?

Hiç bir iddiam olmasa da, yazdığım defterler, çıkarılmasına yardımcı olduğum okul duvar gazeteleri, kasetler, Murathan Mungan’ın da belirtttiği gibi gördüklerimizin ancak yazdıkça ve düşündükçe görülür hale geldiklerinin bir kanıtı değil midir?

© Ali Nihat Eken, İstanbul, 2007, alinihatekenblog@yahoo.com

“Pazar Postası”ın bu ilk yazısında bitkilerin esin kaynağı olduğu sözler var. Farklı bakış açılarını yansıtıyorlar ama ortak yanları biz insanlara ayna tutuyor olmaları. İşte, hiç bir yoruma gerek duymadan sıralamak istediğim sözler:

• Sevilmek için şarkı söyler dans ederiz, birbirimize kur yapar çiçek demetleri veririz. Ama hiç dikkat ettiniz mi, ağaçlar da, dikkat çekmek için yaptığımız her şeyi yaparlar, yürümek hariç. (Alice Walker)

• Bütün bitkiler kardeşimizdir. Bizimle konuşurlar; dinlersek onları duyabiliriz. (Kızılderili deyişi)

• Doğal yetenekler de doğal bitkiler gibidir; çalışma ile budanmak isterler (Francis Bacon)

• Ağaç dikmek yaptığımız en az ben-merkezli bir harekettir. Çocuk yapmaktan bile daha saftır. (Thurnton Wilder)

• Yalnız ağaçlar, büyümeyi başarabilirlerse, çok güçlü olurlar. (Sir Winston Churchill)

• Kendi elleriyle bahçesini yapan bir bahçıvan üç farklı kişiliği barındırır içinde: toprak sahibi, çiftçi ve işçi. Ürünü ilkine kira, ikincisine kar olur, üçüncüsüne de maaş olur. (Adam Smith)

• Doğanın tek bir dokunuşu bütün insanları birbirine akraba kılar (William Shakespeare)

• Aynı amaca ulaşmak için insan, zekasını farklı yollar kullanarak icatlarda bulunur. Ancak, hiç bir zaman doğadan daha güzel, daha yalın ve daha doğrudan bir yol bulamaz çünkü doğanın icatlarında hiç bir şey eksik ya da gölgede kalmış değildir. (Leonardo da Vinci)

Yazı ve fotoğraf © Ali Nihat Eken, İstanbul, 2007, alinihatekenblog@yahoo.com
Üstteki fotoğraf: Blarney Castle, Irlanda
Alttaki fotoğraf: İrlanda