Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlanan “Müzikli Geziler”, adı gibi bir kitap; Filiz Ali’nin, 1982-2010 yılları arasında farklı ülkelere yaptığı gezilerde katıldığı müzik etkinliklerini anlatan yazılarından oluşuyor. Yazıların çoğunluğu Cumhuriyet’ten. Bunun dışında, Yeni Yüzyıl, Milliyet, Radikal, Esquire ve Ali’nin kendi blogundan seçilmiş olanlar da var. Graz’da başlayan “müzikli geziler”, Edinburgh, Londra, Münih, Venedik, Milano, Moskova, Selanik… gibi duraklarda devam ediyor. Kitabı okuyup bitirdiğimizde Filiz Ali’nin hayranlık uyandıran, müzik dolu yaşamına ortak olmuş oluyoruz; aydınlanmış bir yaşam ve aynı zaman da aydınlatan.

Filiz Ali’nin önsözü, kitabın içerdiği pek çok yazının kaleme alındığı dönemleri eksiksiz ve yerli yerinde özetliyor: “Buradaki yazıların çoğu Berlin Duvarı’nın ve Doğu Bloku’nun yıkılmasından, soğuk savaşın sona ermesinden önceki döneme ait beklenti dolu, demokrasi ve özgürlüklerin ufukta göründüğü yıllarda yazılmıştı. Avrupa müzik dünyasının yaratıcılık açısından en verimli olduğu dönemin tanıklığıdır bu yazılar. Henüz “globalizm” sözcüğü ardına gizlenen evrensel şarlatanlıkların egemen olmadığı bir dönemdi bu dönem.”

Filiz Ali’nin “Müzikli Geziler”deki yazıları, geçmişin gazete ya da dergi sayfalarından kopup gelen yazılar. Yazarın, bilgi ve gözlemleri aktarmada yakaladığı zenginlik günümüz okuru için de karşı konulamaz değerde. Filiz Ali, yaptığı yolculukları, gezdiği kentleri, konser izlediği mekanları, sanatçıları, keskin gözlem gücüyle ve detaylarla okuruna anlatıyor. Anlatımı bazen esprili, bazen de iğneleyici, bazen de ikisi birden ama her zaman öğretici ve düşündürücü. Detaylar, sadece müziği değil, bulunan mekan hakkındaki kültürel gözlemleri de içeriyor. Örneğin, Filiz Ali, Edinburgh Şenliği’ni anlatan yazılarından birinde, şehrin “gırtlağına kadar turist dolu” olduğu ve turist denilen bu “garip yaratıklar”ın “sürüler halinde” otobüslerle taşındığını, geleneklerine bağlı İskoçların, bu turist akınından bunalsa da Edinburgh Şenliği’nin şehre kazandırdığı onur ve paranın farkında oldukları yorumunu yapıyor.

“Müzikli Geziler”, Filiz Ali’nin yazdıklarını, Türkiye ile ilintili hale getiren okur için keyifli ve bir hayli düşündürücü karşılaştırmalar yapabilme imkanı yaratıyor. Örneğin, Londra’daki Festival Hall üzerine yazılanları okuyunca kendi ülkemizi de düşünmeden edemiyoruz: “Burası da Barbican Kültür Merkezi gibi günün her saatinde dolup taşan, öğle konserleri, sergiler, fuarlarla dolu; kafeteryaları, lokantaları, barları, kahveleri, dükkanları, açık hava pazarları ile halka ve turistlere devamlı hizmet veren son derece çekici bir kültür merkezi.” Bu yazıdaki fikre paralel olarak, Münih’teki Gasteig Filarmoni Salonu’nun anlatıldığı yazının son paragrafında, Filiz Ali’nin yıllar önceki sorusu güncelliğini bugün bile koruyor: “Kültür ve sanatın insan yaşamının doğal ve ayrılmaz bir parçası olabilmesi için her büyük kentin Münih’teki Gasteig ya da Londra’daki Barbican veya South Bank gibi toplumun her kesimine açık olacak kültür merkezleri yaratılmalı. Kentli olmanın böyle ayrıcalıkları yoksa kentle yaşamanın ne anlamı var ki?”

İçinde klasik müziğin sesi duyulan Filiz Ali yazılarında, gözlemlerin yapıldığı ülkelerin ekonomik ve sosyal durumlarından da bahsediliyor. 1986 yılında Londra’da kaleme alınmış bir yazıda, Demir Lady Thatcher politikalarına ve tüketim çılgınlığına atıfta bulunulurken, 1988 yılına ait bir diğer yazıda Floransa’da Medicilerden bu yana değişen bir şey olmadığına, İtalyan politikacılara gönderme yapılarak dikkat çekiliyor: “Sonuçta artık politik mücadelede eskisi gibi kan dökülmüyor. Politikacılar, çağın gereği birbirlerinin kanını emmeyi yeğliyorlar 20. yüzyıl Floransası’nda ve işler yine de yürüyor.”

Filiz Ali’nin “Müzikli Gezileri”, klasik müzikle ilgilenen herkesin ilgisini çekecek, düşündürecek ve bilgilendirecek yazılardan oluşuyor. İngiliz orkestralarının birer marka haline gelmiş olması, Wagner, Bayreuth Wagner Festivali, Çağdaş Müzik, Hamburg Steinway Piyano Fabrikası… onlarca yazıdan sadece bir kaç tanesinin konusu ya da başlığı. Filiz Ali’nin “Müzikli Gezileri”ni kitap koleksiyonunuza katmanızı içtenlikle önerirken Yapı Kredi Yayınları’nı da gazete-dergi-blog arşivlerinde kalan bu yazıları günümüz okurlarına ulaştırdıkları için kutluyoruz.

Müzikli Geziler, Filiz Ali, Yapı Kredi Yayınları, Ocak 2012, 236 sayfa, Editör: Sevengül Sönmez, Düzelti: Korkut Tankuter, Kapak tasarımı: Nahide Dikel ISBN: 978-975-08-2169-1

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s